Ảnh minh họa.

- Có nhiều lý do trong đó lý do lớn nhất là môi trường. Hiện nay, người lao động nước ta đang phải chịu nhiều sức ép: việc làm, môi trường lao động có nhiều tác hại nghề nghiệp như bụi, tiếng ồn, rung chuyển, hơi khí độc, phóng xạ và làm việc trong các điều kiện lao động đặc biệt như leo cao, áp suất, các tư thế lao động bất lợi, trang thiết bị bảo hộ lao động không đủ, chất lượng không bảo đảm... tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến bệnh nghề nghiệp và các bệnh liên quan đến lao động. Lý do bệnh nghề nghiệp ngày càng gia tăng là trong quá trình phát triển kinh tế, sự tiếp nhận các kỹ thuật, các loại hình lao động mới ngày càng nhiều tất yếu dẫn đến sự phát sinh các bệnh nghề nghiệp mới.

- Việc khám phát hiện, chẩn đoán và giám định bệnh nghề nghiệp hiện nay ra sao?

- Hệ thống khám phát hiện, chẩn đoán và giám định bệnh nghề nghiệp ở các tuyến tuy đã được thiết lập nhưng còn yếu cả về tổ chức, nhân lực và trang thiết bị. Cho đến nay mới có 50 Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, thành, ngành lập Khoa Y tế lao động và mới có 37 phòng khám bệnh nghề nghiệp tại 31 tỉnh và 6 ngành hoạt động. Ngoài các viện vàmột số trung tâm ở thành phố lớn, nhìn chung đến nay trang thiết bị máy móc phục vụ cho công tác khám bệnh nghề nghiệp còn nghèo nàn, không đủ khả năng để chẩn đoán chính xác nhiều bệnh nghề nghiệp cũng như di chứng, biến chứng. Đa phần các bác sỹ tại các phòng khám bệnh nghề nghiệp mới chỉ là bác sĩ đa khoa, còn chưa được đào tạo về bệnh nghề nghiệp. Hiện nay chúng ta cũng rất thiếu cán bộ y tế quản lý khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp ngoài quốc doanh, doanh nghiệp tư nhân, làng nghề, nông nghiệp mà chính những cơ sở sản xuất này là nơi ô nhiễm môi trường trầm trọng và có nguy cơ cao gây ra các bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Công tác khám chẩn đoán bệnh nghề nghiệp còn chưa tiến hành thường xuyên theo quy định, chất lượng chẩn đoán cũng chưa tốt. Ví dụ trong cả năm 2006, mới có số liệu thống kê 24 tỉnh/ngành tiến hành khám 11 loại bệnh nghề nghiệp cho trên 200 cơ sở sản xuất có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp. Tổng số công nhân được khám là 53.863, trong đó có 5.018 người được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp. Tỷ lệ người bị bệnh nghề nghiệp được đi giám định bệnh cũng rất thấp, chỉ có gần 19%.

- Có ý kiến cho rằng việc xây dựng và bổ sung danh mục bệnh nghề nghiệp ở nước ta thời gian qua còn khá chậm chạp?

- Đúng vậy. Từ năm 1976 đến nay Việt Nam mới xây dựng và ban hành danh mục bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm cho 25 bệnh. Danh mục này còn quá ít so với thực tế các bệnh nghề nghiệp ở nước ta. Mặt khác, quá trình xác định, bổ sung danh mục nghề nghiệp còn kéo dài do chưa có quy trình cụ thể và khoa học cho công việc này.

- Làm thế nào để hạn chế bệnh nghề nghiệp cho người lao động?

- Trước hết phải nâng cấp hệ thống y tế lao động bắt đầu từ các doanh nghiệp, từ huyện đến tỉnh, trung ương. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ phải có y sĩ, doanh nghiệp lớn phải có bác sỹ được đào tạo bài bản về y tế lao động. Bên cạnh đó, cần cải thiện điều kiện lao động, trong đó áp dụng công nghệ sạch là yếu tố đầu tiên. Chúng ta chưa thể một lúc thay đổi hoàn toàn công nghệ cũ nhưng trước mắt phải bảo đảm kiểm soát được các dây chuyền công nghệ đang và sẽ nhập vào nước ta không phải là công nghệ lạc hậu, bẩn, thải ra từ các nước tiên tiến. Mặt khác, củng cố, phát triển và hoàn thiện các phòng khám bệnh nghề nghiệp ở các tuyến. Mỗi trung tâm y tế dự phòng tỉnh, thành phải xây dựng ít nhất một phòng khám bệnh nghề nghiệp. Hiện nay mới có 50% số trung tâm y tế dự phòng tỉnh, ngành có phòng khám bệnh nghề nghiệp. Ngoài ra cần xây dựng hệ thống điều trị phục hồi chức năng cho người lao động bị mắc bệnh nghiệp vì cho đến nay ở nước ta chưa có bệnh viện chuyên điều trị và phục hồi chức năng cho những người bị bệnh nghề nghiệp. Số khoa điều trị bệnh nghề nghiệp chỉ đếm trên đầu ngón tay. Cuối cùng là cần có kế hoạch thường xuyên giáo dục truyền thông cho các cấp chính quyền, giới chủ và người lao động hiểu rõ các văn bản pháp quy của nhà nước liên quan đến y tế lao động, về phòng chống bệnh nghề nghiệp. Làm sao cho mọi người thấy rõ được trách nhiệm cũng như lợi ích của mình trong việc thực hiện nghiêm túc các quy định này.

- Xin cảm ơn TS!

(Theo KTĐT)